Iesu: He mele wale nō?

100 jesu he ʻano hūnā ʻO ka wā hele a me ka wā Kalikimaka he wā noʻonoʻo. He manawa e noʻonoʻo ai iā Iesū a me kāna Incarnation, he manawa hauʻoli, manaʻolana a hoʻohiki. Hōʻike ka poʻe ma ke ao holoʻokoʻa i kona hānau. ʻO ke kākela Kalikimaka ma hope o kekahi i lohe ʻia ma luna o ka eter. I loko o nā hale pule, e hoʻolaule ʻia ai ka pāʻina me nā hīmeni ʻana, nā mele cantatas a me ke mele a nā mele. ʻO ka wā o ka makahiki e manaʻo ai kekahi kanaka āpau i ka ʻoiaʻiʻo e pili ana iā Iesū ka Mesia.

Akā naʻe, ʻaʻole maopopo ka nui i ka manaʻo holoʻokoʻa o ka wā Kalikimaka a hoʻolaha lākou i ka leʻaleʻa wale nō ma muli o ke ʻano hoʻomaha hoʻomaha i pili pū me ia. ʻAʻohe kēia i pakele iā lākou no ka mea ʻaʻole lākou a maopopo iā Iesu a pili ʻole i ka hoʻopunipuni he ʻano kūʻea wale nō ia - he ʻōlelo hoʻohiki i mālama ʻia mai ka hoʻomaka ʻana o ka Karistiano.

ʻO ka mea maʻamau ia i kēia manawa o ka makahiki e ʻōlelo nei nā nūpepa pukeʻōlelo: "ʻO Iesū he pālio", a maʻamau hoʻi i kēia ʻōlelo ke kūleʻa ʻole ʻia ka Baibala i kahi hōʻike mōʻaukala. Akā ʻaʻole kuhi kēia mau koi i ka hiki iā ia ke nānā i kāna wā i ʻoi aku ka lōʻihi ma mua o nā kumuwaiwai "kūpono" he nui. Hoʻomaopopo pinepine nā mea kākau moʻolelo i nā kākau a Herodotus i mau hōʻike hilinaʻi. Eia naʻe, aia wale nō he ʻewalu kope i ʻike ʻia i kāna mau ʻōlelo, ka mea hou loa i ka lā hou i ka 900 - e like me 1.300 mau makahiki ma hope o kona wā.

Hoʻohālikelike kēia i kēia me ka "New" New Testament, i kākau ʻia ma hope koke iho o ko Iesū make a me ke ala hou ʻana. ʻO kāna moʻolelo mua loa (kahi mahele o ka ʻEuanelio a Ioane) i hoʻi mai ma waena o 125 a 130. Aia ma kahi o 5.800 i kope a ʻaha paha nā kope o ke Kau Hou i loko o Helene, ma kahi o 10.000 i ka Latin, a he 9.300 i nā ʻōlelo ʻē aʻe. Makemake au e hō‘ike i nā hua‘ōlelo kaulana ʻekolu e hōʻoiaʻiʻo ana i ka ʻoiaʻiʻo o nā kiʻi o ke ola o Iesū.

ʻO ka mea mua i hoʻi aku i ka mea moʻaukala Iudaio ʻo Flavius ​​Josephus mai ka 1stst: ma kahi o kēia manawa ʻo Iesu, he kanaka akamai, ua ola [...]. ʻO ia nō naʻe, he mea hoʻokō o nā hana kupaianaha a me ke kumu o nā kānaka a pau e ʻoliʻoli pono i ka ʻoiaʻiʻo. No laila ua hopu nui nei ʻo ia i nā Iudaio he nui a he nui nō hoʻi kekahi o nā pagana. ʻO ia ka Mesia. A ʻoiai ʻo Pilato, ma ka ʻano o ka mea hanohano o ko kākou lāhui, hoʻopaʻi ʻia iā ia e make ma ke kea, ʻaʻole hana hewa nā mea i hana mua iā ia. [...] A hiki i kēia lā, e noho mau ana ka poʻe Karistiano e kāhea iā lākou iho ma hope ona. Antiquitates Judaicae, ʻ antilelo antiquities Iudaio, Heinrich Clementz (Keuke.)].

Ua ʻike ʻo FF Bruce, nāna i unuhi i ka ʻōlelo Pelekane i ka ʻōlelo Pelekane, "he kūlike loa ka mōʻaukala o Kristo i ka mea i hoʻopuka pono ʻole ʻia e Julius Caesar."
Hoʻi hou ka ʻōlelo luaʻi i ka mea kākau moʻolelo Roma ʻo Carius Cornelius Tacitus, nāna i kākau i kāna mau kākau i ka kenekulia mua. E pili ana i nā hoʻopiʻi a ua luku ʻo Nero iā Roma a ua hōʻino ʻo ia i nā Kristiano, a laila ua kākau ʻo ia:

ʻO ke kolu o ka ʻōlelo mai ka Gaius Suetonius Tranquillus, ka mea kākau moʻolelo koʻikoʻi o Roma i ke au o Trajan lāua ʻo Hadrian. Ma kahi hana i kākau ʻia ma ka 125 i ke ola o nā kaukani mua he ʻumikumamālua, kākau ʻo ia no Claudius, ka mea i hoʻomoe mai 41 a 54.

Kipaku aku la oia mailoko aku o Roma i na Iudaio i hoohau mau aku ai mai o Chrestus. (Sueton's Imperial Biographies, Tiberius Claudius Drusus Caesar, 25.4 April; unuhi ʻia e Adolf Stahr; hoʻomaopopo i ka huaʻōlelo "Chrestus" no Kristo.)

ʻO ka ʻōlelo a Suetonius e pili ana i ka hoʻonuiʻana o ka Karistiano ma Roma ma mua o 54, he iwakālua mau makahiki wale nō ma hope o ko Iesū make ʻana. Ma ka nānā ʻana i kēia a me nā ʻōlelo ʻē aʻe, ua ʻoli ka Pelekane Pelekane I. Howard Marshall: "ʻAʻole hiki ʻole ke wehewehe pono i ka hōʻea ʻana o ka Karistiano Karistiano a me nā Kumuna Hemolele a me nā kuʻuna kumu haʻaheo ʻole me ka ʻike ʻole ma ka manawa like o ka hoʻokumu ʻana o ka hoʻomana Karistiano i ʻoiaʻiʻo. noho ana. »

ʻOiai ke nīnau nei kekahi poʻe ʻepekema i ka ʻoiaʻiʻo o nā ʻōlelo mua a ʻelua a manaʻo ʻia kekahi e hoʻohiki ʻia e nā lima Kristiano, e hoʻokumu ʻia nei kēia mau hāmuna. Nui koʻu hauʻoli i ka lohe ʻana i kekahi ʻōlelo mai ke kanaka kākau moʻolelo ʻo Michael Grant i kāna puke ʻo Jesus: A Revieworian of Review of the Gospels i hōʻike ʻia: "Inā mākou e hoʻohana pono i nā kūlike i ka Kauoha Hou e like me nā palapala ʻē aʻe kahiko i loaʻa i nā mea hanana hanana - pono mākou e hana - hiki iā mākou ke hana Mai hōʻole hou i ke ola ʻana o Iesū ma mua o kekahi o kekahi mau poʻe pagane i ʻike maoli ʻia e like me nā kiʻi ma ka mōʻaukala wā ʻaʻole i nīnau ʻia. »

ʻOiai ke ʻano wikiwiki ka poʻe kānalua i ka mea a lākou e makemake e manaʻoʻiʻo ai, aia nā mea ʻē aʻe. ʻO ka mea aʻoaʻo ʻo John Shelby Spong, i kapa ʻia he kuhi a me ka liberal, i kākau iā Iesu no ka hoʻomana ʻole (Eng.: Jesus for non-religious): «ʻO ka mua, he kanaka ʻo Iesū i noho maoli i kekahi wahi i kekahi manawa. ʻAʻole he ʻano he ʻano hoʻohālikelike ke kanaka ʻo Iesū, akā he kiʻi mōʻaukala mai kahi mea e ikehu nui ʻia ai - he ikaika e pono ai ke wehewehe pono i kēia mau lā. »
Me he mea kūleʻa ʻole ʻo ʻAtele, manaʻoʻiʻo ʻo CS Lewis, he ʻano kaʻao wale nō ke hōʻike ʻana o ke Kauoha Hou. Akā ma hope o ka heluhelu ʻana iā ia iho a hoʻohālikelike iā lākou i nā moʻomeheu kahiko a me nā moʻolelo he maopopo, ʻike maopopo ka ʻole o kēia mau mea i kākau ʻia me lākou. ʻAno, like ko lākou helehelena a me kā lākou ʻano i nā palapala hoʻomanaʻo hoʻomanaʻo e hōʻike ana i ke ola o kēlā me kēia lā o ke kanaka maoli. Ma hope o kona hoʻomaopopo ʻana ua hāʻule kekahi mea i manaʻoʻiʻo ʻia. Mai ia manawa mai, ʻaʻohe pilikia o Lewis e mālama ana i ka moʻaukala maoli o Iesū me he ʻoiaʻiʻo.

Nui ka poʻe kānalua i manaʻo ʻole ʻo Albert Einstein i manaʻoʻiʻo ʻole iā Iesū me he atheista. ʻOiai ʻaʻole ia i manaʻoʻiʻo i kahi "Akua pilikino" akā, ua makaʻala ia ʻaʻole e haʻi i ke kaua i ka poʻe e hana nei; no ka mea: "ʻOi aku ka manaʻo e like me aʻu e ʻoi aku ka maikaʻi ma mua o ka loaʻa ʻana o kekahi ʻike transcendental." Max Jammer, Einstein a me ka hoʻomana: Kauka a me ke Kumuhana; Kelemānia: Einstein a me ka hoʻomana: ʻEkē a me ka ʻekala) Einstein, i ulu nui ʻo he Iudaio, ua haʻi ʻia ʻo ia e "makemake nui e pili ana i ke kiʻi kukui o ka Nazarene". I ka wā i nīnau ʻia ai e ka mea kūkākūkā kamaʻilio inā he maopopo ʻo ia ka ola mōʻaukala o Iesū, pane akula ʻo ia: «Me ka nīnau ʻole. ʻAʻole hiki i kekahi ke heluhelu i ka ʻolelo me ka manaʻo ʻole o ka hele ʻana a Iesū maoli. Noho hou ʻia kona ʻano ma kēlā me kēia huaʻōlelo. ʻAʻohe mea ʻike piha e like me ke ola. ʻO kahi laʻana, ʻokoʻa ka manaʻo i loaʻa i kā mākou mai kekahi moʻolelo i kekahi kaao kahiko kahiko e like me nei. ʻO kēia mauʻanuʻu a me nā mea koa o kēia ʻano helu i nele i ka ʻoiaʻiʻo o Iesu. » (George Sylvester Viereck, Nā Pōina Hōʻea Poʻomanaʻo, ʻOkakopa 26, 1929, He aha ke ola e ola ai iā Einstein: He Manaʻoʻolelo; Eng.

Hiki paha iaʻu ke like me kēia, akā ʻoiai ua haʻi pololei ʻia ka ʻepekema Katolika Roma ʻo Raymond Brown, e kāhea ana i ke ʻano he ʻuhane ʻo Iesu no ka nui o nā poʻe i ʻike i ke ʻano maoli o ka ʻeuanelio. I ke kamaa o ka Mesia Ua haʻi ʻo Brown e haʻi ʻia ʻo ia ma ka wā o ka Kalikimaka e ka poʻe makemake e kākau i kahi ʻatikala e pili ana i ka mōʻaukala o kā Iesu hānau. "Me ka pōmaikaʻi liʻiliʻi, hoʻāʻo wau e hōʻoiaʻiʻo iā lākou hiki iā lākou ke kōkua i ka hoʻomaopopo ʻana i nā moʻolelo e pili ana i ka hānau ʻana o Iesū ma o ka nānā ʻana i kā lākou leka ma mua o ka nīnau no kahi e mamao loa mai nā wahi mua o ka poʻe haipule. . »
Inā mākou e noʻonoʻo i ka hoʻolaha ʻana i ka moʻolelo o ka Kalikimaka, ka hānau ʻana o Iesū Kristo, ma mua o ka hoʻāʻo ʻana e hōʻoia i ka poʻe i kū ʻole ʻo Iesū, he ola nō mākou i ko Iesu ʻano maoli. ʻO kēlā hōʻike ola ka ola ʻo ia ke alakaʻi i loko o mākou a me ko mākou kaiāulu. ʻAʻole ke kumu o ka Baibala e hōʻoia i ka pololei kānāwai o ka Hoʻoulu a Iesū, akā, e kaʻana me kekahi i ke kumu i hele mai ai ʻo ia a me ke ʻano o kona hiki ʻana mai iā mākou. Hoʻohana ka ʻUhane Hemolele i ka Baibala e hoʻopili maoli ai iā mākou me ka Haku pena hou a ua kū mai iā mākou e hiki iā mākou ke manaʻoʻiʻo iā ia a hoʻonani ʻia i ka Makua ma ona lā. Ua hele mai ʻo Iesu i ka honua nei i mea hōʻike ma ke aloha o ke Akua no kēlā me kēia a me kākou (1 Ioane 4,10). Eia kekahi mau kumu hou no kona hoʻi ʻana mai:

  • E ʻimi a mālama i ka mea i nalowale (Luka 19,10).
  • E mālama i ka poʻe hewa a kāhea i ke kaʻa (1 Timoteo 1,15; Mareko 2,17).
  • E hāʻawi i kona ola no ke ola o nā kānaka (Mataio 20,28).
  • E hoike i ka oiaio (Ioane 18,37).
  • E hoʻokō i ka makemake o ka makua a e alakaʻi i nā keiki he nui i ka hoʻonani (Ioane 5,30:2,10; Hebera).
  • O ke ao o ka ao, ke ala, ka oiaio a me ke ola (Ioane 8,12:14,6;).
  • E haʻi aku i ka nūhou maikaʻi o ke Aupuni o ke Akua (Luka 4,43).
  • No ka hoʻokō ʻana i ke kānāwai (Mataio 5,17).
  • No ka mea, hoʻouna akula ka makua iā ia: «No ka mea, aloha ke Akua i ko ke ao nei i ka hāʻawi ʻana i kāna Keiki hānau mua, i ʻole e nalowale nā ​​poʻe manaʻoʻiʻo iā ia, akā e loaʻa iā ia ke ola mau loa. No ka mea, ʻaʻole i hoʻouna aku ke Akua i kāna keiki i ke ao nei e hoʻoponopono i ko ke ao nei, akā, e hoʻōla ai i ko ke ao nei ma ona lā. ʻO ka mea manaʻoʻiʻo iā ia, ʻaʻole ia e hoʻopaʻi ʻia; aka, o ka mea manaoio ole, ua hoahewaia ia, no ka mea, aole ia manaoio i ka inoa o ke Keiki hiwahiwa a ke Akua. (Ioane 3,16: 18).

I kēia mahina, hoʻolauleʻa nei mākou i ka ʻoiaʻiʻo ua hele mai ke Akua i ko mākou honua ma o Iesū. He maikaʻi ka hoʻomanaʻo ʻana iā mākou iho ʻaʻole ʻike ka poʻe a pau i kēia ʻoiaʻiʻo, a ua kāhea ʻia mākou e hana pēlā (noi) e hōʻike like i kēia. Ua ʻoi aku ʻo Iesu ma mua o kekahi kiʻi i ka wā o kēia wā - ʻo ia ke Keiki a ke Akua i hele mai e hoʻokauwili i nā kānaka a pau me ka Makua ma ka ʻUhane Hemolele.

E lilo ana kēia i manawa i ka wā hauʻoli, ka manaolana a me ka hoʻohiki.

ʻO Joseph Tkach
Peresidena GRACE ALOHA Koho


PDFIesu: He mele wale nō?