Iesu: He mele wale nō?

ʻO ka wā hele a me ka wā Kalikimaka he wā noʻonoʻo. He manawa e noʻonoʻo ai iā Iesū a me kāna Incarnation, he manawa hauʻoli, manaʻolana a hoʻohiki. Hōʻike ka poʻe ma ke ao holoʻokoʻa i kona hānau. ʻO ke kākela Kalikimaka ma hope o kekahi i lohe ʻia ma luna o ka eter. I loko o nā hale pule, e hoʻolaule ʻia ai ka pāʻina me nā hīmeni ʻana, nā mele cantatas a me ke mele a nā mele. ʻO ka wā o ka makahiki e manaʻo ai kekahi kanaka āpau i ka ʻoiaʻiʻo e pili ana iā Iesū ka Mesia. Akā naʻe, ʻaʻole maopopo ka nui i ka manaʻo holoʻokoʻa o ka wā Kalikimaka a hoʻolaha lākou i ka leʻaleʻa wale nō ma muli o ke ʻano hoʻomaha hoʻomaha i pili pū me ia. ʻAʻohe kēia i pakele iā lākou no ka mea ʻaʻole lākou a maopopo iā Iesu a pili ʻole i ka hoʻopunipuni he ʻano kūʻea wale nō ia - he ʻōlelo hoʻohiki i mālama ʻia mai ka hoʻomaka ʻana o ka hoʻomana Karistiano.

He maʻamau i kēia manawa o ka makahiki no ka hāʻawi ʻana i nā nūpepa nūpepa: “He ʻano kālama ʻo Iesū”, a ma nā ʻano o ka ʻōlelo i kūpono ʻole ʻia ka Baibala i kekahi hōʻike hōʻike. Akā ʻaʻole kuhi kēia mau koi i ka hiki iā ia ke nānā i kāna wā i ʻoi aku ka lōʻihi ma mua o nā kumuwaiwai "kūpono" he nui. Hoʻomaopopo pinepine nā mea kākau moʻolelo i nā kākau a Herodotus i mau hōʻike hilinaʻi. Eia naʻe, aia wale nō he ʻewalu kope i ʻike ʻia i kāna mau ʻōlelo, ka mea hou loa i ka lā hou i ka 900 - e like me 1.300 mau makahiki ma hope o kona wā.

Hoʻohālikelike kēia i kēia me ka "New" New Testament "i kākau ʻia ma hope koke iho o ko Iesū make ʻana a me kona alahou ʻana. ʻO kāna moʻolelo mua loa (kahi mahele o ka ʻEuanelio a Ioane) i hoʻi mai ma waena o 125 a 130. Aia ma kahi o 5.800 i kope a ʻaha paha nā kope o ke Kau Hou i loko o Helene, ma kahi o 10.000 i ka Latin, a he 9.300 i nā ʻōlelo ʻē aʻe. Makemake au e hō‘ike i nā hua‘ōlelo kaulana ʻekolu e hōʻoiaʻiʻo ana i ka ʻoiaʻiʻo o nā kiʻi o ke ola o Iesū.
ʻO ka mea mua i hoʻi aku i ka mea kākau moʻolelo Iudaio ʻo Flavius ​​Josephus mai ka makahiki 1st:

I kēia manawa a Iesū e noho ana, he kanaka naʻauao [...]. ʻO ia nō naʻe, he mea hoʻokō o nā hana kupaianaha a me ke kumu o nā kānaka a pau e ʻoliʻoli pono i ka ʻoiaʻiʻo. No laila ua hopu nui nei ʻo ia i nā Iudaio he nui a he nui nō hoʻi kekahi o nā pagana. ʻO ia ka Mesia. A ʻoiai ʻo Pilato, ma ka ʻano o ka mea hanohano o ko kākou lāhui, hoʻopaʻi ʻia iā ia e make ma ke kea, ʻaʻole hana hewa nā mea i hana mua iā ia. [...] A hiki i kēia lā, e noho mau ana ka poʻe Karistiano e kāhea iā lākou iho ma hope ona. Antiquitates Judaicae, ʻ antilelo antiquities Iudaio, Heinrich Clementz (Keuke.)].

Ua haʻi ʻo FF Bruce, nāna i unuhi i ka ʻōlelo Pelekane i ka ʻōlelo Pelekane, "ka mōʻaukala o Kristo me ka mea nui o ka mōʻaukala pono ʻole e like me Julius Caesars."
Hoʻi hou ka ʻōlelo luaʻi i ka mea kākau moʻolelo Roma ʻo Carius Cornelius Tacitus, nāna i kākau i kāna mau kākau i ka kenekulia mua. E pili ana i nā hoʻopiʻi a ua luku ʻo Nero iā Roma a ua hōʻino ʻo ia i nā Kristiano, a laila ua kākau ʻo ia:

[...] Ua hōʻino aku ʻo Nero i kekahi poʻe a e hoʻopaʻi ana i ka poʻe i inaina ʻia e nā kānaka no kā lākou hana ʻino a kāhea ʻia he poʻe Kristiano. ʻO kāna inoa, ʻo Christ, ua hoʻokō ʻia ma lalo o ka hoʻomalu ʻana a Tiberius e Pontius Pilatus. [...] No laila, hopu mua ʻia ka poʻe i haʻi aku, a laila, ma kā lākou noi, he nui ka nui o ka poʻe i manaʻo ʻia he hoʻopiʻi ʻole ʻia, ʻaʻole no kēlā nui i ka pahu i hoʻopiʻi ʻia ai lākou, akā, no ko lākou inaina nui o nā kānaka. (Annales, 15, 44; unuhi Kelemania ma hope o GF Strodtbeck, hoʻoponopono ʻia e E. Gottwein)

ʻO ke kolu o ka ʻōlelo mai ka Gaius Suetonius Tranquillus, ka mea kākau moʻolelo koʻikoʻi o Roma i ke au o Trajan lāua ʻo Hadrian. Ma kahi hana i kākau ʻia ma ka 125 i ke ola o nā kaukani mua he ʻumikumamālua, kākau ʻo ia no Claudius, ka mea i hoʻomoe mai 41 a 54.

Kipaku aku la oia mailoko aku o Roma i na Iudaio i hoohau mau aku ai mai o Chrestus. (ʻO Sueton's Imperial Biographies, Tiberius Claudius Drusus Caesar, 25.4 ʻApelila; unuhi ʻia e Adolf Stahr; hoʻomaopopo i ka huaʻōlelo "Chrestus" no Kristo.)

ʻO ka ʻōlelo a Suetonius e pili ana i ka hoʻonuiʻana o ka Karistiano ma Roma ma mua o 54, he iwakālua mau makahiki wale nō ma hope o ko Iesū make ʻana. Ma ka nānā ʻana i kēia a me nā palapala e kākoʻo ana, ua ʻōlelo ʻo ʻAzelika Hou New I. ʻO Howard Marshall i: noho ana. "

ʻOiai ke nīnau nei kekahi poʻe ʻepekema i ka ʻoiaʻiʻo o nā ʻōlelo mua a ʻelua a manaʻo ʻia kekahi e hoʻohiki ʻia e nā lima Kristiano, e hoʻokumu ʻia nei kēia mau hāmuna. Nui koʻu hauʻoli i ka lohe ʻana i kekahi ʻōlelo mai ke kanaka kākau moʻolelo ʻo Michael Grant i kāna puke ʻo Jesus: A Revieworian of Review of the Gospels i hōʻike ʻia: "Inā mākou e hoʻohana pono i nā kūlike i ka Kauoha Hou e like me nā palapala ʻē aʻe kahiko i loaʻa i nā mea hanana - pono mākou e hana - hiki iā mākou ke hana Mai hōʻole hou i ke ola ʻana o Iesū ma mua o kekahi o kekahi mau poʻe pagane i ko lākou ʻoiaʻiʻo maoli e like me nā kiʻi ma nā moʻolelo o kēia wā ʻaʻole i nīnau ʻia. "

ʻOiai ke ʻano wikiwiki ka poʻe kānalua i ka mea a lākou e makemake e manaʻoʻiʻo ai, aia nā mea ʻē aʻe. ʻO ka mea aʻoaʻo ʻo John Shelby Spong, i kapa ʻia he kuhi a me ka liberal, i kākau iā Iesu no ka hoʻomana ʻole (Eng.: Jesus for non-religious): "ʻO ka mea mua, aia ʻo Iesu he kanaka i noho maoli i kekahi wahi i kekahi manawa. ʻAʻole ʻano he ʻano hoʻohālikelike ke kanaka ʻo Iesū, akā he kiʻi hanana ia mai kahi mea ikaika nui - he ʻenehana e pono ai ka wehewehe ʻana i kēia lā. "
Me he mea kūleʻa ʻole ʻo ʻAtele, manaʻoʻiʻo ʻo CS Lewis, he ʻano kaʻao wale nō ke hōʻike ʻana o ke Kauoha Hou. Akā ma hope o ka heluhelu ʻana iā ia iho a hoʻohālikelike iā lākou i nā moʻomeheu kahiko a me nā moʻolelo he maopopo, ʻike maopopo ka ʻole o kēia mau mea i kākau ʻia me lākou. ʻAno, like ko lākou helehelena a me kā lākou ʻano i nā palapala hoʻomanaʻo hoʻomanaʻo e hōʻike ana i ke ola o kēlā me kēia lā o ke kanaka maoli. Ma hope o kona hoʻomaopopo ʻana ua hāʻule kekahi mea i manaʻoʻiʻo ʻia. Mai ia manawa mai, ʻaʻohe pilikia o Lewis e mālama ana i ka moʻaukala maoli o Iesū me he ʻoiaʻiʻo.

Nui ka poʻe kānalua i manaʻo ʻole ʻo Albert Einstein i manaʻoʻiʻo ʻole iā Iesū me he atheista. ʻOiai ʻaʻole ia i manaʻoʻiʻo i kahi "akua pilikino" akā ua makaʻala ia ʻaʻole e haʻi i ke kaua i ka poʻe e hana nei; no ka mea: "ʻO wau ka manaʻo like ʻole e like me aʻu ka ʻoi aku ka maikaʻi ma mua o ka nele o nā manaʻo transcendental." Max Jammer, Einstein and Religion: Physics and Theology; Kelemania: Einstein a me ka hoʻomana: ʻEkē a me ka ʻekala) Einstein, i ulu aʻe nei he Iudaio, ua haʻi ʻia ʻo ia e "makemake nui e pili ana i ke kiʻi kukui o ka Nazarene". I ka wā i nīnau ʻia ai e ka mea kūkākūkā kamaʻilio me ke maopopo ʻo ia ka ola mōʻaukala o Iesū, pane akula ʻo ia: "Ka nīnau ʻole. ʻAʻole hiki i kekahi ke heluhelu i ka ʻolelo me ka manaʻo ʻole o ka hele ʻana a Iesū maoli. Noho hou ʻia kona ʻano ma kēlā me kēia huaʻōlelo. ʻAʻohe mea ʻike piha e like me ke ola. ʻO kahi laʻana, ʻokoʻa ka manaʻo i loaʻa i kā mākou mai kekahi moʻolelo i kekahi kaao kahiko kahiko e like me nei. ʻO kēia mauʻanuʻu a me nā mea koa o kēia ʻano helu i nele i ka ʻoiaʻiʻo o Iesū. " (George Sylvester Viereck, Nā Pōina Hōʻea Poʻomanaʻo, ʻOkakopa 26, 1929, He aha ke ola e ola ai iā Einstein: He Manaʻoʻolelo; Eng.

Hiki paha iaʻu ke like me kēia, akā ʻoiai ua haʻi pololei ʻia ka ʻepekema Katolika Roma ʻo Raymond Brown, e kāhea ana i ke ʻano he ʻuhane ʻo Iesu no ka nui o nā poʻe i ʻike i ke ʻano maoli o ka ʻeuanelio. I ke kamaa o ka Mesia Ua haʻi ʻo Brown e haʻi ʻia ʻo ia ma ka wā o ka Kalikimaka e ka poʻe makemake e kākau i kahi ʻatikala e pili ana i ka mōʻaukala o kā Iesu hānau. "ʻOiai ka liʻiliʻi o ka pōmaikaʻi, ke hoʻāʻo nei au e hōʻoiaʻiʻo iā lākou hiki iā lākou ke kōkua i ka hoʻomaopopo ʻana i nā moʻolelo e pili ana i ka hānau ʻana o Iesū ma o ka nānā ʻana i kā lākou leka ma mua o ka nīnau no kahi e lōʻihi loa nei no ka poʻe haipule. Inā mākou e noʻonoʻo i ka hoʻolaha ʻana i ka moʻolelo o ka Kalikimaka, ka hānau ʻana o Iesū Kristo, ma mua o ka hoʻāʻo ʻana e hōʻoia i ka poʻe i kū ʻole ʻo Iesū, he ola nō mākou i ko Iesu ʻano maoli. ʻO kēlā hōʻike ola ka ola ʻo ia ke alakaʻi i loko o mākou a me ko mākou kaiāulu. ʻAʻole ke kumu o ka Baibala e hōʻoia i ka pololei kānāwai o ka Hoʻoulu a Iesū, akā, e kaʻana me kekahi i ke kumu i hele mai ai ʻo ia a me ke ʻano o kona hiki ʻana mai iā mākou. Hoʻohana ka ʻUhane Hemolele i ka Baibala e hoʻopili maoli ai iā mākou me ka Haku i hānau ʻia e ka ʻala a ke kū nei iā mākou e hiki iā mākou ke manaʻoʻiʻo iā ia a hoʻonani ʻia i ka Makua ma ona lā. Ua hele mai ʻo Iesu i ka honua nei i mea hōʻike ma ke aloha o ke Akua no kēlā me kēia a me kākou (1 Ioane 4,10). Eia kekahi mau kumu hou no kona hoʻi ʻana mai:

- E ʻimi a mālama i ka mea i nalowale (Luka 19,10).
- E ho'ōla i ka poʻe hewa a kāhea i nā pahi (1 Timoteo 1,15; Mareko 2,17).
- E hāʻawi i kona ola no ke ola o nā kānaka (Mataio 20,28).
- E hōʻike i ka ʻoiaʻiʻo (Ioane 18,37).
- E hoʻokō i ka makemake o ka makua a e alakaʻi i nā keiki he nui (Ioane 5,30:2,10; Hebera).
- Na mea o ke ao nei, ke ala, ka oiaio a me ke ola (Ioane 8,12:14,6;).
- E hai aku i ka olelo maikai no ke Aupuni o ke Akua (Luka 4,43).
- No ka hoʻokō ʻana i ke kānāwai (Mataio 5,17).
- No ka mea, ua hoʻouna mai ka makua iā ia: “No ka mea, ua aloha nui mai ke Akua i ko ke ao nei, ua hāʻawi mai ʻo ia i kāna Keiki hiwahiwa, i ʻole e pau ka poʻe manaʻoʻiʻo iā ia, akā e loaʻa iā ia ke ola mau loa. No ka mea, ʻaʻole i hoʻouna aku ke Akua i kāna keiki i ke ao nei e hoʻoponopono i ko ke ao nei, akā, e hoʻōla ai i ko ke ao nei ma ona lā. ʻO ka mea manaʻoʻiʻo iā ia, ʻaʻole ia e hoʻopaʻi ʻia; aka, o ka mea manaoio ole, ua hoahewaia ia, no ka mea, aole ia manaoio i ka inoa o ke Keiki hiwahiwa a ke Akua. (Ioane 3,16: 18).

I kēia mahina, hoʻolauleʻa nei mākou i ka ʻoiaʻiʻo ua hele mai ke Akua i ko mākou honua ma o Iesū. He maikaʻi ka hoʻomanaʻo ʻana iā mākou iho ʻaʻole ʻike ka poʻe a pau i kēia ʻoiaʻiʻo, a ua kāhea ʻia mākou e hana pēlā (noi) e hōʻike like i kēia. Ua ʻoi aku ʻo Iesu ma mua o kekahi kiʻi i ka wā o kēia wā - ʻo ia ke Keiki a ke Akua i hele mai e launa pū me nā poʻe a pau me ka Makua ma ka ʻUhane Hemolele. E lilo ana kēia i manawa i ka wā hauʻoli, ka manaolana a me ka hoʻohiki

na Joseph Tkach


PDFIesu: He mele wale nō?